Kunstgras en winterse omstandigheden

KUNSTGRAS EN DE WINTER

Regelmatig worden vragen gesteld over het gebruik van kunstgrasvelden onder winterse omstandigheden. Met onderstaande wordt getracht wat meer duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden van bespeling van kunstgrasvelden in de winter.

Kunstgras en vorst

Het product kunstgras is in beginsel vorstbestendig. Zeker de tegenwoordig veel gebruikte polyethyleenvezel (PE) kan goed tegen vorst. Oudere vezeltypen als polypropyleen (PP) zijn bij vorst kwetsbaarder. Bij de keuring in het laboratorium wordt het kunstgras getest bij temperaturen van - 20° tot + 40° Celsius.

Het tennisveld wordt door betreding bij vorst dus niet beschadigd. De toplaag bij de zandgevulde banen wordt door de vorst wel hard (en glad); dit kan extra blessure gevaar voor de spelers opleveren.

Kale of droge vorst

Problemen met de bespeelbaarheid van kunstgrasvelden ontstaan eigenlijk op het moment dat er sprake is van een hoge luchtvochtigheid of als er neerslag valt. Kale of droge vorst is voor kunstgras geen enkel probleem en bespelen onder die omstandigheden dus ook niet. Het is zelfs zo dat kale vorst een uitdrogende werking heeft. Misschien is een bevroren kunstgrasveld iets harder maar in ieder geval vele malen vlakker dan een natuurlijk speel- of trainingsveld.

Rijp

Rijp is de witte aanslag die wordt veroorzaakt door het neerslaan en bevriezen van de waterdamp in de lucht. Rijp is van tijdelijke aard en verdwijnt als de temperatuur door de zon omhoog gaat. Onder bewolkte omstandigheden kan rijp echter wel hardnekkig zijn.

Voor een kunstgrasveld is rijp technisch geen probleem. De vezel zal niet afbreken door de aanwezigheid van een dun ijslaagje. Door de aanwezige rijp, zeker bij hardnekkige of ruwe rijp, zal de belijning zeer slecht zichtbaar en de toplaag glad worden; deze gladheid levert extra blessure gevaar voor de spelers op.

IJzel of onderkoelde regen

IJzel is eigenlijk niets anders dan regen die bevriest zodra het in aanraking komt met een bevroren oppervlak. Er vormt zich dan een ijslaagje waardoor het oppervlak glad wordt. IJzel verdwijnt vaak binnen een paar uur, maar kan soms hardnekkig zijn.

Sneeuw
Sneeuw is voor het product kunstgras in principe geen probleem. Bespelen van een licht besneeuwd veld vormt voor een kunstgrasveld dus geen risico, maar mogelijk wel voor de sporter omdat het glad kan worden. Toch is het raadzaam om een redelijk besneeuwd kunstgrasveld niet te bespelen. Bespelen heeft namelijk tot gevolg dat de sneeuw in de mat en het instrooizand wordt getrapt. De temperatuur hoeft maar licht te stijgen en vervolgens weer te dalen of er vormt zich een ijslaagje. Onder dat soort omstandigheden kan er zeker niet worden gespeeld. Verder duurt het vaker langer dat een besneeuwd en bespeeld veld na intree van de dooi weer bespeelbaar is.

Sneeuwruimen met sneeuwschuivers is niet toegestaan in verband met de risico's voor de mat. Sneeuwruimen met sneeuwblazers of in handkracht verwijderen kan minder kwaad maar is bij grote hoeveelheden zeer bewerkelijk. Een bijkomend nadeel is dat met de sneeuw ook een hoeveelheid instrooizand wordt meegenomen. Nadat de sneeuw is verdwenen zullen de banen dan zeer stroef zijn (vanwege het ontbreken van voldoende instrooizand). Om slijtage te voorkomen zullen de banen dan eerst weer voorzien moeten worden van voldoende instrooizand.

Naast sneeuw en ijzel zijn er nog een aantal andere vormen waarin winterse neerslag kan vallen. Hierbij moet worden gedacht aan hagel, korrelsneeuw, ijsregen, etc. In alle situaties zal moeten worden beoordeeld of bespeling tot gevaar voor de sporters leidt.

Opdooi

Opdooi is een term uit de wegenbouw. Opdooi noemt men het verschijnsel wanneer na intreden van de dooi het dooiwater niet weg kan door bevroren en ondoorlatende grond eronder.

Bij opdooi gebeurt er het volgende. Na een langere periode van vorst is de ondergrond bevroren en vormt een dikke harde laag. Als de toplaag gaat dooien kan het smelt water van sneeuw en ijs niet wegzakken naar de drainage, het wordt tegengehouden door de bevroren onderlaag. De toplaag en een gedeelte van de lava fundering worden onstabiel door het vele water tussen de lava korrels. Het veld voelt bij betreding zacht en "sopperig" aan, door de onstabiele lava laag trapt u kleine deukjes in de fundering.

Daarnaast wordt tijdens de vorst de mat losgevroren van de lava fundering. Je kan het een beetje vergelijken met het ontstaan van ijs op openwater. Vaak zie je hier ook een luchtlaag onderzitten. Door het ontstaan van deze "open" ruimte, kan de lavakorrel zich makkelijk bewegen waardoor een ongelijke onderlaag kan onstaan. Als er volop gespeeld wordt op een in opdooi zijnde baan, bestaat er dus een reële kans dat na de vorst periode de baan ongelijkheden ontstaan waardoor herstelwerkzaamheden nodig zijn.

Na opdooi dienen de baan eerst te worden gewalst; op deze wijze brengt men de losgekomen lava – onder het tapijt – weer terug in zijn oude positie.

Zout en pekel

Sneeuw en vorst bestrijden met strooizout is niet verstandig. Bij bespeling kan het zoute water wat achter blijft opspatten en een prikkelend gevoel geven in de ogen van de spelers. Zout strooien op de uitlopen van het veld is mogelijk, het voorkomt later zelfs mos en algen groei. Als de vorst diep in de grond zit kan sneeuw niet met zout bestreden worden, het dooi water kan dan niet bij de drainage komen en het smeltwater blijft op de top van de baan of het veld en zorgt voor plasvorming.

Gevoelstemperatuur

In de wind kan het een stuk kouder aanvoelen dan uit de wind. Dit verschijnsel staat bekend als gevoelstemperatuur of windchill. Hoe kouder het is en hoe harder het waait des te kouder voelt het aan. Lichte vorst kan daardoor bij stevige wind soms onaangenaam aanvoelen.

Het KNMI waarschuwt meestal als de luchttemperatuur in combinatie met de windsnelheid tot een gevoelstemperatuur van -15° Celsius of lager zal leiden. Een sporter die flink in beweging blijft en voldoende is gekleed, zal onder dit soort omstandigheden niet direct door kou worden bevangen. Staat men stil (toeschouwers), is men minder actief (denk aan kinderen) en/of niet goed gekleed dan is bevriezing van de blote huid mogelijk.

Overigens heeft de gevoelstemperatuur geen enkel effect op levenloze dingen zoals een kunstgrasveld. Niet spelen omdat het voor het veld te koud is, is dus een oneigenlijk argument.

KORTOM

Kunstgras banen zijn nauwelijks gevoelig voor diverse weersomstandigheden. Toch gelden er enkele beperkingen, te weten:

Bij RIJP, IJZEL of SNEEUW op de banen en bij OPDOOI (na een vorstperiode), zijn de banen ONBESPEELBAAR!

Vragen?

logo

E-mail

[email protected]

Telefoon

076 - 541 6344

T.V. Heksenwiel

Heksendans 2
4823 JX Breda
Nederland